Jak działa wentylacja naturalna?

Skuteczne działanie wentylacji grawitacyjnej zagwarantuje dostarczenie wystarczającej ilości powietrza oraz jego prawidłowy kierunek przepływu przez budynek.

Świeże powietrze do pomieszczeń w budynku powinno napływać z zewnątrz przez nawiewniki powietrza - urządzenia przeznaczone do tego celu.

W starych budynkach, z nieszczelną stolarką drzwiową i okienną, ich funkcję „pełniły” właśnie nieszczelne okna i drzwi.

Zużyte powietrze jest usuwane przez kominy wentylacyjne z budynku na zewnątrz. Odwrotny kierunek przepływu powietrza w przewodzie kominowym tzn. z zewnątrz do wnętrza budynku jest nieprawidłowy i nazywa się „odwróconym ciągiem kominowym”.

Warunki dla dobrej wentylacji

Podstawowym warunkiem pozwalającym na prawidłową „drogę” obiegu powietrza w wentylacji grawitacyjnej budynków jest różnica gęstości powietrza zewnętrznego i wewnętrznego.

Dzięki tej różnicy w kominie wentylacyjnym powstaje „ciąg kominowy”.

Jego siła zależy od temperatur na zewnątrz i wewnątrz budynku. Im większa różnica, tym większa siła ciągu, tym skuteczniejsze działanie wentylacji grawitacyjnej.

Dla prawidłowego działania wentylacji, temperatura na zewnątrz musi być niższa niż wewnątrz budynku. W tych warunkach zachowany będzie prawidłowy kierunek przepływu powietrza: z pomieszczeń na zewnątrz budynku.

Powodem nieprawidłowego działania wentylacji naturalnej mogą być ponadto:

• usytuowanie budynku w terenie, w rejonie nadmorskim lub górzystym (strefy wiatrowe)
• sąsiedztwo innych, wysokich obiektów (np. domów, drzew), powodujące lokalne przeciągi
• sposób usytuowania komina w stosunku do konstrukcji budynku i jego niewłaściwa budowa ( wysokość i pole przekroju).

W tych przypadkach chodzi o siłę i kierunek wiejącego wiatru, który w odpowiednich warunkach zamyka wylot komina wentylacyjnego (zanik ciągu), a często powoduje wtłaczanie powietrza zewnętrznego do wnętrza budynku.

Skutki złej wentylacji

Niespełnienie już jednego z warunków wymaganych dla prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej może być powodem obniżenia jej skuteczności lub odwrócenia ciągu kominowego, a więc praktycznie zaniku wentylacji budynku.

Brak wentylacji stanowi niebezpieczeństwo dla zdrowia jego mieszkańców i stanu technicznego budynku.

Praktycznie w każdym mieszkaniu znajdują się urządzenia grzewcze lub kuchenne, w których następuje spalanie paliw płynnych lub stałych, a produktem ich spalania są gazy.

Produkty te nie usuwane z mieszkania przy wadliwie działającej i mało skutecznej wentylacji. mogą powodować zatrucia organizmu, niestety często ich skutkiem jest śmierć.

Równie niebezpieczne jest odwrócenie ciągu w kominie wentylacyjnym.

W tej sytuacji istnieje możliwość zasysania spalin wydobywających się z kominów spalinowych lub dymowych i wtłaczania ich do mieszkania.

W nieprawidłowo wentylowanym, szczelnym budynku, na pewno po jakimś, krótszym lub dłuższym czasie nastąpi wzrost wilgotności.

Wilgoć ma zły wpływ zarówno dla zdrowia mieszkańców, wyposażenia mieszkania  (meble, urządzenia elektroniczne), jak i na konstrukcję budynku.

Zagrzybiony, wypełniony niezdrowym powietrzem dom, którego konstrukcja ulega w szybkim tempie degradacji, równie szybko traci na wartości.

Jak przeciwdziałać niesprawnej wentylacji

Powody powstawania zaburzeń w pracy grawitacyjnego systemu wentylacji mogą wynikać z przyczyn zależnych od człowieka lub z powodu sposobu jej działania.

Naturalny, niezależny od człowieka sposób w jaki działa system, a więc kierunki i siła wiatru, warunki atmosferyczne panujące na zewnątrz oraz usytuowanie w stosunku do ukształtowaniu terenu wokół budynku, jest raczej trudny do poprawienia przez użytkownika.

Natomiast sam sposób użytkowania np. utrzymywanie w należytym stanie technicznym przewodów kominowych, zarówno dymnych, spalinowych i wentylacyjnych, ich prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie jest już zależne  od użytkownika, projektanta i wykonawcy.

Fot. Info-Wentylacja Jedna z możliwych nasad kominowych zamontowana na kominie

Zastosowanie odpowiednich nasad kominowych może, ale niestety nie musi poprawić działanie grawitacyjnego systemu wentylacji.

Niekiedy może się okazać konieczne zastosowanie systemu mechanicznego, który wymusi prawidłowe jego działanie.

Warto dla własnego bezpieczeństwa wziąć pod uwagę zasady, które rządzą wentylacją grawitacyjną i dołożyć staranności w projektowaniu, wykonaniu i obsłudze układu, każdy na swoim etapie pracy.